Odbudowa pojazdów zabytkowych z wykorzystaniem nowoczesnych technik inżynierskich

REKONSTRUKCJA MOSTU NAPĘDOWEGO CIĄGNIKA ARTYLERYJSKIEGO C2P

alt
rys.1 Ciągnik C2P
  C2P to gąsięnicowy ciągnik artyleryjski, który powstał w Biurze Badań Technicznych Broni Pancernych. Konstruktorami C2P byli inżynierowie J. Łapuszewski i A. Schmidt. W konstrukcji ciągnika C2P wykorzystano zmodernizowane podwozie tankietki TKS. Pierwsze egzemplarze prototypowe opuściły biuro w 1934 r., a produkcja seryjna ruszyła w 1937 r. Ciągnik C2P przeznaczony był do holowania armaty przeciwlotniczej Bofors kal. 40 mm, a także do holowania przyczep z amunicją.
alt
rys.2 Szczątki wydobytego pojazdu
  Do dzisiaj zachowały się na świecie tylko dwa egzemplarze pojazdu. Od niedawna w Polsce znajduje się sprowadzony z USA, zachowany w dobrym stanie technicznym, ciągnik artyleryjski C2P widoczny na rys. 1.
 
  Rekonstrukcja mostu napędowego ciągnika artyleryjskiego C2P okazała się jednym z najciekawszych i jednocześnie najbardziej skomplikowanych projektów. Pomysł na zrekonstruowanie zrodził się w momencie, gdy Adam Rudnicki - znany kolekcjoner pojazdów zabytkowych i sprzętu wojennego - stał się właścicielem ciągnika C2P, a właściwie jego szczątków. Kilkudziesięcioletni okres przez który pojazd znajdował się pod ziemią, spowodował niemalże pełną destrukcję wielu elementów (rys. 2). Wymagana była całkowita rekonstrukcja brakujących części, w tym też mostu napędowego.
 
Budowa i rekonstrukcja mostu napędowego
alt
rys. 3 Pomiar na maszynie współrzędnościowej ele mentów mostu napędo wego
 
  Most napędowy ciągnika C2P jest bardzo skomplikowaną konstrukcją. Nowoczesne narzędzia (programy CAD, maszyny współrzędnościowe oraz CNC, skanery 3D) pozwoliły na zbudowanie w pełni parametrycznego modelu mostu napędowego wraz ze wszystkimi jego podzespołami i najdrobniejszymi częściami (rys. 3).
 
alt
rys. 4 Most napędowy: a) fotografia oryginału, b) model 3D
 
  Cała dokumentacja cyfrowa zawiera kilkaset części charakterystycznych dla mostu oraz kilkaset stron dokumentacji płaskiej, umożliwiającej wykonanie każdej z tych części. Na rys. 4 przedstawiono fotografię wydobytego mostu oraz model 3D stworzony w jednym ze znanych środowisk CAD 3D.
 
alt
rys. 5. Przekładnia planetarna: a) fotografia oryginału, b) model 3D
 
  Głównym elementem mostu jest obudowa o nieregularnych kształtach, mocowana do podłogi pojazdu. Skupia ona w sobie kilka ważnych zespołów i stanowi jednocześnie obudowę przekładni zębatej stożkowej przekazującej moment obrotowy silnika C2P. Wewnątrz obudowy pracowały dwa suche sprzęgła wielotarczowe. Dzięki zastosowaniu takiego właśnie rozwiązania. C2P mogło skręcać -moment napędowy przekazywany był na obie gąsienice lub na jedną z nich. Dodatkowo, na koszu sprzęgła znajdowały się szerokie hamulce taśmowe, pozwalające na szybkie zahamowanie lewej bądź prawej części mostu. Dalszym elementem tego szeregu napędowego były przekładnie planetarne o dwóch satelitach, które - po zrealizowaniu odpowiedniego przełożenia - przekazywały napęd na koła napędowe (łańcuchowe) lewej i prawej gąsienicy (rys. 5).
alt
rys.6 Model mostu napędowego
 
  Praca nad mostem napędowym (rys. 6) stanowiła ogromne wyzwanie i na pewno nie należała do prostych, ale efekt końcowy prac i doświadczenie zdobyte podczas ich wykonywania są bezcenne.